Peer gesprekken

Expert talks

Docenten bij FAA

4 oktober 2025. Online, Twee gesprekken. Stefan Petrovic en Rick de Graaf

 

Stefan Petrovic

On music as a means of reflection:

Music is a non-verbal form. It brings different actions and emotions into being

It is tricky as a form of reflection since it is a non-concrete measure, which is also the richness of music


Examples of musical tasks you can carry out in 1 hour:


rhythm. rhythm is distinct in parameters, and a sort of anticipation on what is to come.

melody. organisation of different kinds of sound (real world sounds and not only instruments)

improvisation. the element of improvisation. Music arises out of the playfulness of the material. record an impro session.

Stefan compared the improvisation of music to the improvisation of teaching, where you also act based on what happens in the room

give sound to a lesson


Making music is a communicative act. Seeing where it goes. Working in a group. You maybe want one thing, have a plan and then something else happens because of the people in the room.


Regarding my thoughts on the final task of the project Stefan had this input:

Instead of the first task of making a manifest, letter or song, perhaps give them a questionnaire instead or make an interview. That way I get something in writing, but it doesn’t take away the time from giving shape to their awareness process 


Reflection through art. An inward journey.


It is great with different choices in tasks, but how do I compare them then?

At the very least I have to be aware of this difference in what my participants have chosen to do and the parameters have to take that into account



Rick de Graaf

Rick was heel erg bezig met muziek les geven in het begin, niet relevant voor mijn onderzoek, dus in kort: In teaching artistry op vlak van muziek valt middel en doel samen. Bekijken wat de nut van jouw methode is. Lesgeven zien als een wisselwerking tussen twee personen. Klank van de kunstproject bepaald veel van de uitkomst


Ik vraagde ook Rick voor muziekopdrachten dat je kan doen in 1 uur de tijd


improvisatie. volging van akkoorden en verschillende abstracties

toon vorming. hard en zacht. lang en kort. lelijk en mooi. vormgeven met muziek klanken.


Rick kreeg ook de vraag over mijn problematiek met de laatste deel.

Hij zei dat kunst of tekst een intellectueel aspect is. Hij zei: "(deelnemers wil) Liever creatief zijn dan pennen voor je”. Dus zeker opdracht twee doen in plaats van opdracht 1. Ik moet de taak ook beter afbaken. 3-5 min opnemen (als het opgenomen moet worden). Dan maken mijn deelnemers ook zelf een selectie en ik ga niet 10 mal 1 uur dans videos moeten analyseren.

Het artistieke deel is het belangrijkste. Schrijven is ook een optie voor sommige, dus dat moet ik nog steeds bieden, maar niet iedereen bieden om te scriven


Hij is mee eens met Stefan dat een enquête daarna een goede optie is om iets in tekst te krijgen. “commentaar mag graag later”


Op vlak van hoe ik dit allemaal ga bewerken in mijn thesis zei hij dat ik moet opletten voor de verhaal dat mensen gaan lezen. Ik moet zeker mijn internationale achtergrond delen en de Deense context (waarin mijn deelnemers zitten). Dit kan in mijn inleiding zijn


Wat neem ik mee?

Ideeën voor opdrachten voor musici

Het artistieke deel is het belangrijkste

3-5 min afbaking voor afrondingsopdracht

Enquête in plaats van langer schrijvend opdracht op het einde


Wat laat ik vallen?

De manifest/brief als feedback, focus op hun ontwikkelingsproces en een simpele enquête met simpele vragen


Critical friend

14. november 2025. Onderzoeksbegeleiding met Mirjam van Tilburg.


Wij ging verder in op de cultural probe in het gesprek. Mirjam vind dat ik best wel veel vraagt van mijn deelnemers, en daarom iets zou uithalen. Elke deel moet een deelvraag beantwoorden. 

Dus het spel vraagt over wat de dialoog doet. De artistieke opdrachten kunst als middel in reflectie. En de camera dient om foto’s te maken van het werk met de opdrachten.


Eerst dacht ik dat de camera voor “sleutel momenten” was, maar die zijn wel vaak moeilijker om te uitleggen en kaderen. In plaats daarvan kan ik hun vragen om foto’s te trekken tijdens het werk met de cultural probe en wat snel schrijven over waarom deze foto getrokken was.


Wat er uit de reflecties komt is belangrijker dan de vormen


De (internationale) achtergrond goed in de gaten houden op basis van de uitkomst. Heeft het een invloed en welke? Misschien is er geen nood aan een grotere europese groep


Op basis van mijn deelnemers te kunnen categoriseren is er deze optie. Er moeten misschien andere woorden in staan.

Maar deze soort van scala


Ik was aan het twijfelen on mijn doelgroep naar het meer neutrale “kunsteducator” te veranderen, en Mirjam begrijp die gedachte wel, maar dan verdrwijnt de onderdeel van “het bewustzijn van het teaching in teaching artistry”


De drie vragen van mijn reflectieopdracht


Wat neem ik mee:

Ik ga voor mijn opdrachtenboek, het praatspel en een camera gaan kiezen. EN de afsluit opdracht (ontwikkeling tonen).


Enkel deelnemers zoeken uit België, Denemarken en Nederland, want dat is al verschillend genoeg.


Wat er uit de reflecties komt is belangrijker dan de vormen. Daar moet ik heel erg opletten, want ik vind het ontwerpen ontzettend leuk.

Wat laat ik los:

Mijn deelnemers gaan niet super internationaal zijn. Of niet buiten België, Nederland en Denemarken.



Na het gesprek denk ik nu denk ik wel:

Was mijn onderzoeksvraag nu niet iets anders? Had ik hem niet juist verandert?


Ik ga Marike Hoekstra gebruiken als “toets persoon” voor mijn “werk scala”. Zie zij het als functioneel, moet ik andere woorden erbij zetten?


25. september 2025, fysiek. PASS residency deelnemers


Vraag was:

How do we communicate and understand each other as correctly as possible, without speaking the same artistic language - is it possible, or will they have to turn to the spoken language and translate? 

Gustav:

Failure and error of missed translation. What happens when mis-translation occurs and when you fill in the gaps because you don’t understand it completely so you make it up. There is a productivity in questioning the correctness of the translation. Productive side of engaging in artistic practices.


Jenny:

Putting people from different practices together and seeing how they communicate their work to each other rather than giving it to me for translation. Cross pollination productions if they want to do that. Would be interesting on an informal level for the research


Kirstine:

“Talking about translation I think you can’t do that”. You have to acknowledge that every time you engage with it, it is an interpretation and they differ from person to person which is why every book that is translated isn’t just that, it is interpreted so that the culture of the other language can try to understand what is happening. There happens a shift and a change and it is important to acknowledge these interpretations. Acknowledge that we might write something that might be incorrect when it comes to literal translations but it doesn’t mean that our participants do not gain anything from this mis-interpretation, they might consider themselves in a new light and think about how they can express themselves more clearly


Jessica:

Justification of my methodology. Super okay to use indigenous ethics on non-indigenous people, actually rather funny when you see that Europeans have used their ethics on Indoginoeus peoples for centuries and now it is the other way around. How Indigenous people call themselves in Brazil, even though they are from different ethnicities they call themselves relatives. They are from different cultures with different languages and heritage but they keep calling each other relatives, because they have one purpose in common, the artistic purpose is this common in my research


Mikkel:

It is a misconception to talk or compare art as a language. To some extend it is a suiting comparison but language as a metaphor got its limits. Art exceeds language and contains things language cannot express


Soma:

The Common Ground theory as a way of viewing this issue. Establishing a common ground as a group. They are all teaching artists so we can assume that they are familiar with the concept of artistic expression and that it is about interpretation of one individual's perceptions of it and not a correct translation.


Eigen reflectie:

Wat neem ik mee?

Het is niet nodig om de kunstopdrachten te vertalen. Ik moet kunst laten als het is. Kunst. Kunst kan je niet vertalen, enkel intepreteren, en elke interpretaie is anders van persoon van persoon, dat is een onderdeel van kunst en “There is a productivity in questioning the correctness of the translation. Productive side of engaging in artistic practices.”


Dus ik ga mijn deelnemers niet vragen om hun kunstwerken te vertalen voor mijn onderzoek, ik moet hem interpreteren en dan in gesprek gaan over deze interpretatie.


Wat laat ik los?

Dat ik kunst moet vertalen zo juist mogelijk



Wie is wie?

Mikkel Bogh is oprichter en directeur van het Center for Practice Based Art Studies bij de Universiteit van Kopenhagen. Hij was rector van de Royal Danish Art Academy en directeur van de Nationale Galerie van Denemarken (SMK) en zet zich al lange tijd in voor de

ontwikkeling van kunst- en kunsthistorisch onderwijs en het vergroten van het publieke begrip van de betekenis van kunst voor de samenleving.


Jessica Hipolito

Jessica Hipolito is museoloog, docent en onderzoeker uit Rio de Janeiro, Brazilië, en promoveerde op sociaal geheugen. Haar werk onderzoekt zwarte verhalen in

culturele erfgoedruimtes, met een focus op antiracistische strategieën en de rol die geheugeninstellingen spelen bij het bevorderen van sociale gelijkheid. Jessica's onderzoek richt zich op de ondervertegenwoordiging van zwarte gemeenschappen in musea en tentoonstellingen en bevordert antiracistische actie via educatieve en culturele praktijken. Momenteel is ze postdoctoraal onderzoeker aan de IASH, Universiteit van Edinburgh, in het kader van de Stuart Hall Foundation Fellowship, waar ze restitutie- en herstelprocessen

voor koloniale collecties in Brazilië, Portugal en het Verenigd Koninkrijk onderzoekt.


Gustav Hoder

Gustav Johannes Hoder, master in Philosophy, Art & Social Thought

aan de European Graduate School, is uitgever, vertaler, redacteur en schrijver.

Samen met Louise Bundgaard heeft hij uitgeverij Aleatorik opgericht,

een op onderzoek gebaseerde Deense uitgeverij voor theorie, filosofie, politieke

gedachte en kunstenaarsboeken. Hij heeft teksten vertaald en geredigeerd van onder andere Françoise Vergès, Simone Weil, Eve K. Sedgwick, Sara Ahmed, Judith Butler, Rosi Braidotti, Paul B. Preciado, Jacques Derrida en Giorgio Agamben. 


Jenny Lee Perlin

Jenny Perlins werk in film, beeldende kunst en schrijven maakt gebruik van documentaire tradities en gebruikt innovatieve stilistische technieken om kwesties rond waarheid, misverstanden en persoonlijke geschiedenis aan te kaarten. Haar projecten onderzoeken nauwgezet hoe sociale machinaties worden weerspiegeld in fragmenten van het dagelijks leven. Ze rondt momenteel haar PhD in Artistiek Onderzoek af aan de afdeling Beeldende Kunst van de Nationale Kunstacademie van Oslo. Naast haar werk als kunstenaar, schrijver en docent is Perlin directeur van het Hoosac Institute, een platform voor tekst en beeld dat zich richt op werken die conventionele disciplinaire verhalen overstijgen of uitdagen.


Kirstine Møller-Gray

Is een Kalaaleq en Deense wetenschapper wiens leven en werk gevormd worden door het leven tussen culturen en het navigeren van verbondenheid, identiteit en kennisproductie. Na haar studie aan Europese universiteiten keerde zij terug naar Nuuk om te werken bij het Nationaal Museum en Archief van Groenland en om les te geven aan Ilisimatusarfik, waar zij praktijken afleerde die botsten met inheemse onderzoeksbenaderingen. Haar onderzoek is gebaseerd op relationele verantwoording, waardoor onderzoek grondig en betekenisvol blijft voor de gemeenschappen die het dient. Ik woon nu in Noorwegen en werk in Nederland (Arctic center, Groningen), waar zij haar verantwoordelijkheid als anaana, nulia en cultureel onderzoeker in haar onderzoekspraktijk meeneem.


Mamadou Soma

Is een Burkinees kunstenaar-onderzoeker en promovendus aan de Muziek- en Kunst Universiteit van Wenen (MUK), in samenwerking met de Universität der Künste Zürich (ZHdK). Geworteld in de spirituele en performatieve tradities van de Senufo, onderzoekt zijn onderzoek hoe voorouderlijke overgangsrituelen kunnen inspireren tot de creatie van een derde performatieve ruimte, een hybride veld op het kruispunt van belichaamde kennis en artistiek onderzoek. Ik maak gebruik van methodologieën zoals cocreatie, participatieve documentatie, trancetoestanden en het rituele lichaam als poëtisch materiaal.

Deze gesprek was voor mijn verandering van thema, maar er was tips die ik nog steeds kan gebruiken:

15 maart 2025, online

Malou van Doormaal

Komt van sociaal werk. Werkt artistiek bij … Relaties met mensen at jij werk mee. Hun ervaringen met verschillende levensaspecten.

 

Hoe kun je kunst gebruiken? Gelijkaardig maken

 

Gedachten van Malou:

Artistiek actie onderzoek als methode

Werken vanuit een cyclus. Begint van een signaal, gedacht, gevoel.

Wat gebeurt bij het werkproces van de cliënten? Wat gebeurt bij de winkel team?

Mijn eigen aannames mee brengen

Hoe zou ik iets kunnen doen? Wat is het spanning? Waar zit het spanning?

Spanning uitzoeken. Gebruiken als artistiek drive

Wat kunnen wij doen bij de lijnen

Moet altijd fouten maken. Hier doen jij ontdekkingen

Seizoen/cyclisch werken. Opnieuw beginnen bij een afsluit. Nieuwe signaal volgen

 

Volg de foute onderzoeksvraag

 

Collega’s als sparringspartners, deel van het proces

 

Het proces gelijk maken. Het werkproces van de cliënten openbreken. Creatief proces

 

Methodes:

Documenteren met film. Bijeenkomsten. Workshop, Vergadering. Expositie. Kijk op website https://academievoorbeeldvorming.nl/ 

 

De context eerst scheppen. Hoe nu? Methodes kiezen

 

Wat wil ik opzoeken. Wat niet. Wat nu. Wat later.



Tips aan organisaties/plekken te bekijken:

Social label https://sociallabel.nl/   /   https://sociallabel.nl/nieuws/verhalen-van-de-makers/ 

 

SJaak Langeberg en Rosé de Beer. Methodiek en social design. https://sjaaklangenberg.nl/ 

https://sjaaklangenberg.nl/art_projects/art_projects_re-creatie.html

 

Reflectie 15 augustus 2025:

Cyclus in onderzoek. Zeker zo bekijken. Beter de verschillende periodes herkennen en respecteren. Signalen volgen op het einde/in het begin van elke cyclus

 

De foute onderzoeksvraag volgen en dan aanpassen

 

Mijn eigen aannames mee brengen en onderzoeken

14. november 2025. Gesprek met onderzoeksgroep (Anouk Verhoeven, Cindy de Schepper, Coralie den Adel, Maarten Schamp, Mirjam van Tilburg (docent))


Ik vroeg over mijn workshop volgende week en als ik er iemand moeten uitnodigen om mij te observeren of niet. De vraag was dat ik mijn eigen rol niet kan observeren, en dat het daarom slim zou zijn om iemand anders dat te laten doen. Er zijn te veel onverwachte bij deze workshop dus daarom zou het ook beter zijn om iemand anders te laten observeren. Ik moet nu al iemand zoeken! 


Gedachte daarna: Interview doen met een aantal deelnemers van de workshop, iemand die interessant is (bij iemand waar het vlot ging en iemand waar het veel schurde bvb)


Dan had ik vragen over de inhoud van mijn cultural probe en het kiezen van elementen. Ik had in gedachten om:

opdrachtenboek erin te doen

notitieboek voor gedachten en schetsen van deelnemers

camera om foto’s te trekken

reflectie X


Mijn probleem lag echt bij reflectie X. Want moet ik de praatspel erbij doen, de drie vragen van mijn experiment 1 en 2, of een soort van mapje met wat verschillende reflectie opdrachten die meer abstract zijn


De feedback was duidelijk: het is moeilijk om deelnemers te laten kiezen want dan wordt het moeilijk om te vergelijken. Niet keuze geven is dus slim



Wat neem ik mee: 

Iemand zoeken voor observaties volgende week!

Ik moet een keuze maken met de reflectieopdracht, de vraag is gewoon wat de keuze dan wordt. Misschien moet ik eerst mijn deelnemers van experiment 1 en 2 vragen hoe zij de reflectie opdracht hebben ervaren.


Losse vlotters daarna:

Wat wil ik nu onderzoeken? Het volgorde? Het inhoud?


De dialoog willen. Is dialoog met het (artistieke)materiaal genoeg? Of wil ik blijven vasthouden dat de dialoog met een andere persoon moet?

 


11. oktober 2025. Email. Martha Fleming

All the standard, agreed informed consent documents are designed either for sociology/anthropology (where the individual is protected as a community 'informant') or for medicine (where the individual is protected from being identified with the medical data generated by their illness).

 

So basically the activist community member, who is lobbying for change, and the artist who is making a new work as a commission, are completely outside this regime of 'Ethics'. It can be difficult for institutions to agree that artists could be paid as well as give objective informed consent.  It can also be difficult to situate the museum professionals as both employees and participants in the project.

 

One of the documents Martha found helpful was the EU Code of Conduct for Research in Resource-Poor Settings: https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/docs/2021-2027/horizon/guidance/global-code-of-conduct-for-research-in-resource-poor-settings_he_en.pdf

This is because there are resource-poor settings in the over-developed world as well -- artists, self-organised groups, etc.  And we can use these guidelines to understand the complexity of our own areas of activity, not just in terms of ingrained north-south (or even north-north) postcolonial exploitations which are addressed in the Code of Conduct.

 

She also recommended publications that address interdisciplinary practice:

Facilitating Interdisciplinary Research

 

      Washington: National Academy of Sciences; National Academy of Engineering;

       Institute of Medicine; Committee on Science, Engineering, and Public

       Policy; Committee on Facilitating Interdisciplinary Research. 2005 (free

       pdf download).

 

   Julie Thompson Klein. 2009. Jossey-Bass/Wiley.

 Practising Interdisciplinarity

 

      Weingart, Peter, and Nico Stehr (eds.). 2000. Toronto: University of

       Toronto Press.

 

 Sustaining Interdisciplinary Collaboration: A Guide for the Academy

 

      Regina F. Bendix, Kilian Bizer, and Dorothy Noyes. 2017. University of

       Illinois Press.

 

While these books do not address interdisciplinarity between different art practices, they can be useful for helping to frame such relations between the creative arts.  And of course, this all points to the fact that you are doing something really new -- so go for it!


Wat neem ik mee:

Ik ga dit zeker bekijken voor mijn kritische reflectie


15. december 2025 . Online. Marike Hoekstra


Ik heb zorgvuldig informatie, vorm en uitleg gegeven aan de deelnemers. Veel zorg besteden aan vorm.


Ik zet ook de deelnemers aan - vraag veel van de deelnemers. Maar ik biedt ook structuur


Een blindspot die Marike zichtbaar maakt voor mij is de kern van wat het inhoud van man onderzoek nu is. Voor mij is het vanzelfsprekend want ik zit constant in het, maar mijn deelnemers hebben maanden geleden ja gezegd, en heb het misschien vergeten. Dus een korte samenvatting van mijn doel en welke veranderingen ik wil tewerkstellen. Ik voreg als dit niet te leidend was, om te zeggen wat ik verwacht in hun werk met deze cultural probe, maar Marike vond het niet leidend, want uiteindelijk weet ik niet wat zij gaan uithalen.


Marike vroeg waarom er de systematiek van A tot N was. Voor haar had het een dwingend karakter met de volgorde van het alfabet. Ik legde mijn redenering uit, dat het op basis van feedback was en om de opdrachten van elkaar de kunnen scheiden en de uitleg en creative brief gemakkelijk kunnen koppelen. Om de dwingend karakter van de volgorde te verminderen kan ik hen uitnodigen dat zij niet gewoon van A begint, maar op een willekeurig pagina begint. En andere optie kon ook losse kaarten zijn in plaats van in een boek formaat


Voor het interview na de cultural probe kan ik bevragen:

Hoe ben jij in werk gegaan met het boek?

hebben wij dezelfde definities of niet (bewustzijn, kunsteducatie, teaching artist ezv)

Ik moet nieuwsgierig zijn

Achterhalen hoe zij het aangepakt hebben. Niet op het “het was leuk” niveau blijven maar doorvragen.

Photovoice als interviewmethode en de camera in de cultural probe is een goede idee. 

Mijn eigen materiaal moet ook in gesprek komen

Inhoudelijke reflectie bij mijn deelnemers - hoe komt dat in beeld

Geen goed of fout

Hun eigen praktijk in focus

En niet vergeten om door te vragen. Niet op het inhoudelijke maar om hun reflectie en bewustzijn boven te krijgen

Ik moet mijn interview goed voorbereiden dat het op pad blijft. Testen bij mijn workshop deelnemers



Literatuur en theorie koppelingen:

The reflective practitioner - Schön.

voortdurend reflecteren

achteraf  en  in het handelen/actie


Stimulated recall method - Melissa Breaner (verborgen proces dat niet talig is)

in Cultuur+Educatie nr. 50


In mijn verder werk met deze master en mijn data ging wij in gesprek over:

Meer over educatief + artistiek

Gedracht veranderen of niet?

Inschrijven:

bewuster worden van hun handelen niet anders gaan doen dan normaal gewoon reflecteren - en waarom ik dat vind



Marike vroeg of de reflecties gekoppeld waren aan specifieke lessen of een huidige praktijk, ik zeg nee, en zij zei dat dat goed is. Het maakt het meer gelijkaardig dat het niet gekoppeld is aan lessen, want niet elke teaching artists geeft regelmatig les. Het nadeel is wel dat het het ook abstracter maakt.


Gedachten van Marike: Beslissingen die jij in de les neemt - komt het uit jouw artistieke praktijk? 

“Wees je bewust dat jij het loshaalt van de lessen” het moet ook algemeen blijven 


Voor interview:

Hoe neem je deze bewustzijn (na de cultural probe) mee naar jouw lessen praktijk?


Het interview open houden met hun relfecties



Volgende afspraak is 26/1 om 16u. Interviewleidraad en interview introductie ten laatste doorsturen aan Marike op 19/1



Wat neem ik mee en wat laat ik los

Neem ik mee:

Ik ga de info brief aanpassen zodat mijn doel duidelijker is voor mijn deelnemer.

Ik neem de vele tips mee voor mijn interview


Laat ik los

Mijn gedachten en wensen om een boek te maken zijn misschien in de weg gekomen voor betere vormgeving, zoals de losse kaarten. Ik zie die ook beter werken en de praktijk om eerlijk te zijn. Dan hoeft je niet om hele het boek met je te nemen, maar maar jouw kaart. Dit neem ik mee voor een andere keer, maar laat ik los voor mijn cultural probe, want dat is te laat.

12. september 2025. Fysiek. Onderzoeksgroep (Cindy de Schepper, Coralie den Adel, Maarten Schamp, Mirjam van Tilburg (docent))


Dit was een fijne gesprek maar ook vol met wat voor mij moeilijke vragen waren waarop ik niet altijd een antwoord had, en dat verveelde mij

Vraag van Coralie: Hebben zij een nood aan visieontwikkeling? En een visie waarop?. 

Commentaar van Maarten: Het kan gevaarlijk zijn als het via de directie komt en geen wens is van de medewerker. Dus ik moet opletten dat dit echt iets is dat de medewerker wil doen en dat de medewerker er iets van kan uithalen. 


Mirjam vraag als het een individuele of gemeenschappelijke visie is, en ik beantwoord dat het een individuele visie is, maar eigenlijk ook een gemaanschappelijke in de tweede dataverzameling. Maar mijn hoofd interesse ligt in de individuele traject. Mirjam sluit het af met zeggen dat het dan een “twee keer individuele visie en op het educatorschap”


Dan gaat het om kunst als een manier van uitdrukking. Coralie vraagt over het woord “uitdrukking” en ik zei dat ik zie kunst als taal. Coralie en Mirjam volgen het dan met: Kunst kan een manier zijn, werkvorm zijn, uitkomst zijn.


Maarten vraagt: Moet de kunstzinnige deel een deel van de traject zijn? Ik leg het uit van waar mijn idee van deze onderzoek komt, en dat kunst is een deel van KUNSTeducatie en daarom wil ik kusnt een deel van het maken. 


Mirjam vraagt: Is de discripantie tussen kunstenaarschap en educatorschap belangrijk?

Moeten de teaching artists heel erg schools en geordend zijn? Mijn antwoord in het gesprek is: Nee, juist niet, ik ben gewoon geïnteresseerd in teaching artists te bekijken als één praktijk en niet twee. Misschien komt het overeen, misschien juist niet


Mirjam stel voor om cultural probe te opzoeken op methode bibliotheek


Nancy vraagt: Welke data verwacht ik dat er uitkomt? Ik beantwoord: Verschillende kunstenaars verschillende type data

Ga ik de data vergelijken? is de vraag dan. Later komt Mirjam hierop terug “Wat is het nou dat je wil vergeljken?”


Mirjam vraagt: Is jouw vraag eigenlijk: werk zo een boekje met oprdachten voor de betrokkenen die een verlangen hebben om een visie te maken, vinden zij dat het werkt?

Mijn antwoord is “In deze test wel”. Dan is het een design thinking vraag, zegt Mirjam


Vraag van Mirjam: Wat gaat het om? Dat zij hun visie ontwikkelen? Dat ze geholpen zijn? Dat zij een competentieniveau moet berijken?

Scherp zijn in: wat is dat eerste stapje; meer inzicht krijgen in wat visie is, minder op gaan zien tegen wat een visie is. Welke delen streef je naar?


Volgens Mirjam hoef ik niet iets te meten, maar ik moet wel weten wanneer ik vindt dat iets succesvol is, anders gooi ik maar iets aan iemand. 

Die deel van het gesprek leidt tot een uitdaging van mijn reden voor deze onderzoek en wat ik ben aan het onderzoeken. 


“Visieontwikkeling” is te diffuus, te groot en te breed. Het kern is toch “wanneer ik in mijn kracht staat als teaching artist”. Mijn zin met “het bewust worden van het teaching in teaching artist onderzoeken” is mooi gezegd volgens Mirjam


Mijn kern/mijn waarom is misschien het bewustworden van het teaching


Spel is echt een gespreks starter. Kijken wat er op tafel komt en die gesprekken die los komen


Opletten voor de ethiek. Duidelijk maken dat zij deelneemt aan een onderzoek. Ook zeker zijn dat de directie zijn visieontwikkeling verstopt als mijn onderzoek. 




Wat neem ik mee?

  • Marike Hoekstra bekijken


  • Misschien ben ik een design thinking onderzoek aan het doen. Ik moet de criteria voor dit opnieuw bekijken


  • Cultural probe als methode


  • Heel goed opletten voor de ethische aspect in mijn onderzoek


  • “Visieontwikkeling” is te diffuus, te groot en te breed. Het kern is toch “wanneer ik in mijn kracht staat als teaching artist”. Mijn zin met “het bewust worden van het teaching in teaching artist onderzoeken” is mooi gezegd volgens Mirjam.
    Nieuwe vraag misschien: Hoe kan ik teaching artists ondersteuning in hun ontdekking van hun bewustzijn van het “teaching” in “teaching artistry”. 


  • Ik moet zeker sommige vragen verder bekijken om mijn reden voor onderzoek duidelijk te maken. Voor mezelf en voor anderen. Het vervelende is dat ik er niet zeker in bent, ik voel dan duidelijk dat dit is in het begin van mijn onderzoek, maar zelf als het “maar” het begin is ben ik momenteel bezig met data te verzamelen tegelijkertijd, en dat maakt het een beetje moeilijk voor mij momenteel voel ik. 

Deze vragen zijn:

Wat verwacht ik van mijn data? Wat ga ik daarmee doen? Wat ga ik met het vergelijken?

Wat is mijn doel en wat gaat het om mijn onderzoek?

Wanneer is mijn onderzoek succesvol? Criteria opstellen als ik niet wenst om iets te meten







  • Jan Mascchelein, Van Korrelaar. Aha moment voor Mirjam, wat bedoelde zij daarmee?


Wat laat ik los?

Visieontwikkeling. Voor nu is het begrip niet beperkt genoeg en het kan duidelijker gezegd worden wat ik ben aan het onderzoeken als ik het woord “visieontwikkeling” laat voor nu. Er zijn verschillende manieren om het woord te bekijken, en misschien is “bewustzijn van het teaching in teaching artistry” duidelijker dan “visieontwikkeling”. 



Idee naar verslag:

Met mu-zee-um een workshop bieden aan teaching artists. “Wil je meer ontdekken van het “teaching” in jouw “teaching artistry". Op zoek naar jouw waarom en hoe. Geen didactische opleiding maar een moment voor reflectie op jouw educatorschap als kunstenaar. Reflectieve, associatieve en kunstzinnige opdrachten.


9 mei 2025

Feedback van Jonas Vermeulen

  • Sommige quotes zijn te lang en kan je inkorten. In een spel heb ik liever korte quotes dan lange quotes; dit kiest vlotter en gemakkelijker.

  • Ik zou de bronvermelding eerder in de handleiding stoppen, niet op kaartjes vermelden. Dit leidt af. Eeventueel de uitgebreide quote ook vermelden in de handleiding?

  • Quotes uit visieteksten (zoals die van Fontys) zijn interessant. Kan je nog andere zoeken bij verschillende organisaties die met kunst of cultuur bezig zijn? 

  • Je mag nog meer actief de tegenstem opzoeken: bv. onderwijsexperts die PISA-resultaten verdedigen en kunst ondergeschikt zetten… Ook al kies je die niet; dit kan wel discussie uitlokken.

  • Misschien ook nog quotes zoeken die over vakmanschap of schoolkunst gaan; meer de extremen opzoeken (quote van mensen die voor historisch inzicht gaan, anderen die dan eerder kiezen om te experimenteren, creativiteit centraal zetten…)

  • Kan je misschien ook iets met leerplandoelstellingen doen? bv. 5 doelen die je kan selecteren om erbij te leggen? Ik ken deze te weinig, dus weet niet of het haalbaar of nuttig is. Maar misschien wel de moeite om te bekijken en te overwegen.

  • Aanvulling Tom: In sessies van deze ochtend wordt gesproken over 3 onderzoekslijnen: jeugd, community en zorg. Misschien ook meer quotes vanuit Carefull toevoegen? Of vanuit community-werking? 


Het zijn vooral kunstzinnige vragen. Ze liggen allemaal in dezelfde stijl. Dit zorgt ervoor dat het allemaal wat teveel op elkaar lijkt. Als je toevallig 5 kaarten hebt in de stijl van “Welke kleur is…” of “Welke bloem is…”, dan is er eigenlijk niet veel keuze aan. Er mogen ook vragen tussen zitten die iets ‘saaier’ of ‘droger’ zijn, zodat je meer variatie hebt in je keuze. Mogelijke ideeën:

    • Waarom koos je deze kaart? 

    • Welk stukje van de quote resoneert met jouw visie? 

    • Kan je een voorbeeld geven binnen jouw praktijk voor deze quote?

    • Geef een praktijkvoorbeeld van kunsteducatie waar jij trots op bent.

    • Wat heeft jou vroeger geïnspireerd om aan kunsteducatie te doen?


Reflectie:
Ik vind persoonlijk de kunstzinnige vragen juist leuk, maar ik zie dat in een spel kan het te veel worden, want dan kan het dezelfde lijken. Moet de "droge" en "saaie" ook erbij zijn als mijn focus is op de artistieke?

31. oktober 2025. Onderzoeksbegeleiding met Mirjam van Tilburg.


Ik had twee vragen voor Mirjam:

Mijn doelgroep teaching artist, als het de juiste woord is, als kunsteducator ook een optie is

Mijn rol in de verschillende experimenten


Over doelgroep vroeg Mirjam hoe ik contact hebt genomen met mijn doelgroep, en stel voor dat ik vanaf nu begint met een vraag. Dat maakt de lezer meer nieuwsgierig: “Ben je meer docent of kunstenaar…?”


Zij praatte ook over het identiteitsstuk en hoe mijn deelnemers zichzelf benoemd en hoe ik hem benoemd. Zij vraagde welke definitie en wie het definieerde: ik of hun


Wij waren bezig over mijn connotaties met de begrip van “kunst educatoren” en die van Mirjam. Het kon een soort van oplossing zijn dat ik de praktijk van mijn deelnemers duidelijk maakt en als ik een bestaande begrip kies, dan vergelijken in mijn vertaling. Want “docent vrijetijds kunstles” is iets anders in Nederland dan in België 


Als ik bezig was met mijn experimenten te uitleggen benoemde Mirjam het begrip: culturele probe. Dat had ze al eerder gedaan maar deze keer toonde zij een pagina die een duidelijker uitleg gaf dan diegene die ik zelf had gevonden een paar maanden geleden. 

Zij gaf als idee om echt verder met de Europese context te gaan werken. Mijn opdracht boek opsturen met een camera erbij en duidelijke instructies (zoals mijn idee was) en dan met deze internationale groep teaching artists te werken. In drie stappen kunnen het zo uitzien: 1. Culturele probe. 2. Interview. 3. Samen bespreken


Op het einde was Mirjam bezig met onderzoeksvragen te brainstormen en herschrijven:

Hoe kun je het bewustzijn van teaching artists over het teaching aspect in hun praktijk versterken?

Hoe kun je teaching artists laten reflecteren over het teaching aspect in hun praktijk versterken?

Op welke manier kun je teaching artists laten reflecteren op het teaching in hun praktijk die past bij hun praktijk?

Met welke reflectievormen kun je teaching artists laten reflecteren op het teaching in hun praktijk die past bij hun praktijk?

Welke vorm van reflectie past bij teaching artists en laat hen reflecteren op het aspect teaching in hun praktijk?


Wat neem ik mee:

Misschien was teaching artist niet het begrip dat best past bij mijn doelgroep. Misschien is kunsteducatoren beter passend? Of anders moet ik een andere betere passende begrip gaan zoeken


Cultural probe in een EU versie klinkt interessant, vraag is als er tijd genoeg is. En in welke vorm ik het wil doen. Na mijn workshop weet ik misschien ook beter als het gesprek iets positief bijdraagt of niet


Focus op vormen van reflectie ook in mijn onderzoeksvraag is eigenlijk wat ik bezig mee ben


Wat laat ik los:

Ik ga het indentiteitstuk zo simpel mogelijk houden. Het is niet mijn grootste interesse hoe mijn deelnemers zichzelf benoemd en waarom. Het is belangrijk om te kunnen tonen op vlak van mijn doelgroep te definiëren maar een grotere onderzoek op waarom zij zichzelf kunstenaar of niet kunstenaar benoemd of docent niet docent benoemd is momenteel niet van belang voor mij


24. oktober 2025. Online. Chantal Fuchs en Olga Gorissen


Chantal vroeg voor duidelijkheid als het over het reflectie was, en ik zei ja, het gaat over de reflectie vormen (meervoud is hier belangrijk)


Zij vroeg ook als dit tot een methodiek kon leiden, dat was ik niet zeker van, dat kan inderdaad, maar ik weet als het zo is momenteel


Ik vroeg voor gerichte feedback op mijn experiment 3 en 4, en zij stelde voor dat ik de MKE kunnen gebruiken als deelnemers. Ik wist niet als dat oke was of niet, dat ging ik polsen bij Mirjam 31 oktober. 


Wat neem ik mee?

Tijdens onze gesprek zag ik dat Chantal en ik sommige overeenkomsten hebben op vlak van teaching artistry, en wij kunnen misschien elkaar ondersteunen later in ons onderzoek.


Ik ga kijken als er op een van de leergemeenschap dagen een vrije plek is voor mijn workshop. MKE is inderdaad een ideale doelgroep en kunnen slim zijn om die netwerk te gebruiken voor experiment 3 of 4.


Tijdens onze gesprek dacht ik om mijn afsluitend opdracht een duidelijker kader te geven en daarop feedback te vragen op onze onderzoeksdag vrijdag 31 oktober. Ik wil ook graag feedback op mijn enquête krijgen. En wat gebeurt er als ik de klassieke reflectie loslaat en enkel de artistieke laat staan? Dat ga ik verder bedenken en luid zeggen tegen iemand anders ook voor sparring. 

 


9 juli 2025, online

Ben Hekkema (onderzoeksbegeleider)

Spel ontwerp was een vooronderzoek (eigen uitleg aan Ben)

Tips van Ben:

Voor traject: wat willen de deelnemers? Volledige visie? Gesprek? Iets maken? Praten? Nadenken. Mensen keuzes laten bepalen door zelf te beslissen


Verzamelen. Bronnen zoeken. Prototypen. Direct in portfolio steken


  • Nu veranderen van onderzoeksvraag betekent ook even snelheid maken en een stuk inhalen. Dat vraagt ook een inspanning.

  • Formuleer hypotheses of deelvragen en vertrek van daaruit. 



Visie door kunst kent Ben nog niet, maar

Eerst artistiek, dan moet je het wel vertalen

Hoe kan je kunst vertalen? Waarom moet het vertaald worden?

Uit de taal en in de muzische beleving. En dan terug in de taal



Workshop ontwikkelen

Verschillende versies maken. De deelnemers kan zelf kiezen hoe groot de onderdelen gaan zijn

Modulair opbouwen, dan kunnen de deelnemers het zelf kunnen opbouwen



Visualisatie tussen het denken en formuleren. Iets visualiseren. Associatieve vermogen.

Artistiek als tussenstap in het spel misschien

Kunstzinnig uiten vormen in de visie ontwikkelen. 



Snel mogelijk testen. Zo veel mogelijk. Veel mensen. Weinig mensen. Test het uit



Experts:

Utrecht: HKU. Tango danser, Team training met tango

Ben Hekkema heeft voor meer dan 20 jaar met visieontwikkeling gewerkt. Zeker hem interviewen als hij niet mijn begeleider is


Reflectie
Wat willen de deelnemers: Moet iedereen hun eigen traject plannen? Of eerst pilot versie waar jij iets moest doen, en dan later in een andere cyclus kunnen de deelnemers zelf beslissen? Of moeten iedereen de keuze krijgen?

Hoe kan je kunst vertalen?: Mijn vraag, geen vraag van Ben. Deelvraag van mijn onderzoek. Waarom? Hoezo?... Moet het taal - kunst - taal zijn?

Modulair opbouwen: De verschillende modulen bedenken en uittesten op mij en Sine. Hoe lang duurt een module? Ik vind dat eigenlijk een prima idee, zeker ook als het een thuisopdracht wordt, dan kunnen de deelnemers zelf kiezen hoe veel tijd hun gaan gebruiken en welke module best past bij hen

Associatieve vermogen: Goede kernwoord. Visualisatie en associatieve vermogen is iets dat ik teoretisch kan bekijken

Zo snel mogelijk testen: De plan is momenteel:
Cyclus 1: Op mezelf testen in de maand van augustus
Cyclus 2: Op Sine (en misschien iemand van de opleiding) testen in de maand van september
Cyclus 3: Op Talentskolen personeel testen. Die dat graag wil deelnemen. Thuis opdrachten. In de maand van october
Cyclus 4: In mu-zee-um in een week in november. Dit op basis van ervaringen in cyclus 1,2 en 3.

28 mei 2025

Blauw = feedback van groep Mie.

Groen = feedback groep Tom


Algemene indruk

Het spel speelt vlot en werkt goed. Het is een ideale gespreksstarter. Het idee van 3 quotes kiezen werkt goed; je zoekt automatisch naar relaties (verbindingen) of net aanvullende kaartjes voor je visie. 

Lay-out

Andere kleur en emblem zodat het duidelijker wordt wat vragen zijn en wat quotes zijn

Kaartjes zouden groter moeten zijn (grootte van telefoon).

Quotes

APA op een aparte blad schrijven en niet op de kaarten

Werkt met grijs, niet te opvallend

QR dat verwijst naar bronnen

Meer quotes is niet altijd beter

Bronvermelding is verplicht, maar beter in lijst. Anders kiezen spelers misschien op basis van naam of kunstenaar en niet op basis van visie. Plaats op de kaartjes eventueel een cijfer of code die verwijst naar de juiste bronvermelding in de lijst.

Opgelet: Citaten moet je tussen aanhalingstekens plaatsen.

Opgelet: Indien je een stuk weglaat uit de quote, haakjes plaatsen met 3 puntjes (...). 

Opgelet: Quotes altijd in originele taal plaatsen (nooit zelf vertalen).

Opgelet: best niet parafraseren of quotes samenstellen. Indien je dit toch wil doen, spreek je best af met Falk Hübner (eventueel ook Emily …). Die zijn daar heel goed in. 

Flow

5 is max maar werkt goed. Meer input in de conversatie dus daarom werkt het goed met 5.

Concept

Kan aangepast worden. Misschien kiezen een quote dat jij mee eens bent en een quote jij niet mee eens bent om de conversatie op een andere pad te brengen

Quote voorlezen en dan direct vragen, geen uitleg eerst duurt te lang.

Verschillende spelconcepten integreren in je spel zou een meerwaarde zijn. Het spelconcept kan je ook aanpassen volgens het aantal spelers. Een aantal ideeën:

  • 1 speler → spelconcept Tom (quotes rangschikken op lijn)

  • 2 spelers → enkel werken met quotes (vraagjes zijn optioneel)

  • 3 - 4 spelers → huidig spelconcept

  • Grote groep → quote trekken uit de pak en discussiëren met de groep of die in de gezamenlijke groepsvisie past en zo tot een gemeenschappelijke visietekst komen. 

  • Spelconcept met toevalligheid kan zeker ook. Trek x aantal kaarten en kies de kaart die best bij jou past; of deel de kaart uit aan iemand waarvan je denkt dat die visie bij hem past.

Aantal speelers

2-5

Het lukt perfect om het spel met 2 te spelen; er ontstaat zo direct een heel vertrouwelijk gesprek. Met 3 is misschien iets beter, want dan krijg je toch telkens een andere invalshoek/insteek/perspectief.


Opgelet: Een gesprek rond kunstzinnigheid en visie vraagt toch een zekere intimiteit. Je stelt je ergens kwetsbaar en eerlijk op. Wat als de groep niet bekend is met elkaar? Bereik je dan wel hetzelfde effect?

Tijdsduur

Wij kunnen tijd besparen als elke deelnemer enkel kan kiezen tussen vijf quotes in plaats van 20.

Direct vragen en geen uitleg geven over waarom iemand heeft de quote gekozen

Hebben jullie iets kunnen uithalen?

Ja. Het is een manier om het gesprek te blijven voeren over jouw visie op kunsteducatie.

Een manier om te reflecteren door het educatie heen

Sommige deelnemers hebben er echt iets uit kunnen halen voor hun visietekst MKE. 

Naam van het spel

De naam "kunststof" bestaat al. Het is een Nederlandse podcast.

Eventueel “kunstZINnig”?

Doelgroep

Benoem de doelgroep duidelijk. Voor wie is dit een spel? Enkel voor MKE? Of zien jullie dit breder?

Mogelijkheden: studenten lerarenopleiding, kunstleerkrachten, medewerkers musea… 

Andere

Het zou interessant zijn om je quotes en vragen in niveaus in te delen (bv. adhv kleuren). Het éne kleur is voor het spel die je met een groep speelt waarvan de leden elkaar niet kennen, andere kleur is voor het spel die je met een groep speelt waarvan de leden nog niet zo vertrouwd zijn met alle termen… (linken aan doelgroep dus)

31. oktober 2025. Groepsgesprek en reflectieopdracht. Cindy de Schepper en Coralie den Adel. 


Wij hebben de opdracht gekregen om te reflecteren op wat wij weten en niet weten op dit moment in ons onderzoek.


Dit kan je hier zien


Ik ga in kort geschreven wat ik het kunnen uithalen op basis van de feedback dat Cindy had gekregen:

Cindy was bezig met haar onderzoek, en hier kwam in gesprek dat je jouw interpretatie kan toetsen bij jouw deelnemers. Is wat ik denk/heb gezien nu ook hoe mijn deelnemers het bedoelde? 

Het onderzoek koppelen aan de grotere discours, en deze discours toetsen bij andere mensen


Op basis van de uitleg van Coralie, ging het gesprek over transparant zijn. Want het veranderen op basis van experimenten gaat gebeuren. Hoe je kan vergelijken, of juist niet kan. Invloed van jouw rol als onderzoeker - ook buiten de stereotiepe “onderzoeker”. Coralie heeft eten gekookt voor haar deelnemers, en koest meer voor hun dan de klassieke onderzoeker misschien ging doen. 


Wat neem ik mee?

Ik kan zeker ook dingen uit de feedback van Cindy en Coralie gebruiken. Om transparant te zijn als iets verandert, want dingen gaan veranderen. 

Om mijn onderzoek te koppelen aan het grotere discours en dit discours te toetsen bij andere mensen. Dit vind ik persoonlijk wat moeilijker, maar wel ook belangrijk.

Het invloed op mijn rol in mijn onderzoek heb ik het al eerder over gehad, en dat ik wens om mezelf een beetje meer uit mijn onderzoek te halen


30. oktober 2025. Online. Kennisgesprek med Marike Hoekstra


Opmerkingen van Marike Hoekstra:


Ik heb veelvormige deelnemers, dus probeer niet te vergelijken en geen generalisaties te maken met zo een kleine doelgroep. In plaats van vergelijken een holistische aanpak nemen. 


Rol van pedagogisch en didactisch bagage  variatie meenemen als verrijker


Opletten voor mijn selectie criteria. Want ik heb geen grote vooronderzoek gedaan over hun zelfdefinitie en mijn deelnemers zijn ook heel erg verschillend en sommige definieer zich ook anders (professioneel kunstenaar, niet professioneel kunstenaar, docent niet docent ezv). 

Dit is een valkuil in mijn onderzoek en iets dat ik duidelijk moet maken in mijn onderzoek

Het gaat uiteindelijk om een combinatie van kunstenaarschap en docentenschap


Kiezen uit welke taal/begrip dat ik wil werken. Teaching artist is een amerikaanse begrip, artist educator is Nederlands, artist teacher is engels (VK). Mijn verwoording heeft een impact op mijn onderzoek


Ik moet mijn context goed aangeven (Deense deelnemers) en eventueel zoeken in Vlaamse bronnen als Vlaanderen dichter bij de Deense systeem ligt dan de Nederlandse


Zij vroeg of ik een literatuur onderzoek had gedaan, dat heb ik niet. Zij zei van “lees lees lees”


Litteratur van Marike Hoekstra zelf gaan lezen en concrete vragen te stellen op basis daarvan


Zij raadt ook aan om “sketchbook circle” te bekijken, er zitten overeenkomsten in dat en mijn project.


Waarschuwing: Niet bij hogere kunstonderwijs gaan onderzoeken, want hun manier van “les geven” is totaal anders en is een compleet andere aanpak


Zij vroeg of ik Tobias F. kende, want hij kon ook interessant zijn. Wij had hem als gastdocent met Jan Schoolmeesters, dus ik ga hem herbekijken als ik inderdaad uit in Belgische context gaan werken of kiest dat als uitgangspunt 


Wat neem ik mee?

Ik ga lezen en onderzoeken hoe ik mijn doelgroep definiëren (teaching artist, artist educator, artist teacher)


Ik ben meer alert op de valkuilen met geen duidelijke definitie te hebben, maar weet ook dat ik gewoon duidelijk en eerlijk moet zijn in mijn communicatie over mijn doelgroep en geen generalisaties maken op basis van mijn onderzoek en ook niet proberen om te vergelijken waar het niet mogelijk is. Ik heb ook dat gezegd tegen Olga, maar dan was het niet duidelijk voor mij dat die tip ook voor mezelf was. In plaats vergelijken moet ik een holistische aanpak nemen.

Ik ga Sketchboek Circle bekijken


Qua context moet ik de Deense context goed schetsen voor mijn lezers en eventueel in de Belgische context zoeken voor literatuur als dat meer op het Deense model lijkt. Ik kan Tobias F. contacteren als ik meer vanuit de Belgsiche conext wil weten


Wat laat ik los

Ik ga nu niet heel veel lezen, maar ik ga wel bepaalde dingen verder bekijken uit de literatuur (zie hierboven). Nu ga ik vooral doen.

13 juni 2025

Carry Boekhoeven (studiecoach), Myriam van Tilburg, Jan Staes

Belangrijkste punten uit het gesprek:

  • Opleiding is enthousiast over duo-onderzoek en wil hier wel voor gaan. Er zullen obstakels op de weg komen, maar die lossen ze dan graag samen met ons op. 

  • Wees je ook bewust van de gevaren. Als één van jullie afhaakt, moet de ander alleen verder willen en kunnen. Jullie mogen niet van elkaars snelheid afhangen.

  • Je zal ook echt moeten kiezen; blijven veranderen van onderzoeksthema is niet haalbaar. Dan behaal je geen diepgang. 

  • Nu veranderen van onderzoeksvraag betekent ook even snelheid maken en een stuk inhalen. Dat vraagt ook een inspanning. 

  • Eigen onderzoekslijn binnen het thema is nodig; ieder moet dus apart een focus hebben. Je kan niet samen hetzelfde doen. Dat betekent: elk een RC, elk een vraag, elk eigen data. Zie het meer als een proces van samenkomen en terug loslaten. 

  • Inzoomen op België en Denemarken is niet voldoende; die context is te vergelijkbaar. Wat zijn wel mogelijkheden: verschil tussen in-service en pre-service / 

  • Denk ook na over de artistieke component. Jullie hebben duidelijk het methodisch-didactische, maar waar zit de kunst?

  • Formuleer hypotheses of deelvragen en vertrek van daaruit. 

  • Stippel ook eerst jullie eigen weg uit. Waar ben je nu zelf nieuwsgierig naar? Wat maakt dat jij dit onderwerp wil uitzoeken? Waar zit je interesse? Wat wil je te weten komen?


Tips:

  • Geert Kelchtermans

  • Monique Van den Heuvel?

  • Ons binnenstebuiten → dialoogkaarten


Inkort:

Bewustzijn

Spel methodiek

Artistiek en niet enkel methodisch

Waar ben ik nieuwsgierig naar

  • deel vraag

Mijn eigen weg

Monique van de Heuvel - spel

Onze eigenheid uitdagen

Niet enkel pedagogisch didactisch bewustzijn maar ook artistiek bewustzijn

Hyphothesen opstellen “wat binnen twee jaar”

Ons binnenste buiten Manon Ruijters


Reflectie:

De artistieke component zoeken/uitvinden/ontdekken

Belangrijke vragen voor mezelf zijn: Waar ben ik zelf nieuwsgierig naar? Wat wil ik te weten komen? Momenteel is het echt de artistieke onderdeel. Hoe kan dat een meerwaarde of waarde brengen in visieontwikkeling?

Mijn eigen weg. Tom en ik samen of apart. Kunnen zien als "een proces van samenkomen en terug loslaten" inplaats van alles hetzelfde doen



31 mei (gesprek) tot 12 juni (links en literatuur uitzoeken en vargen bevragen) 2025

Gesprek met Tom Scheerens en lopend ontdekking van mogelijkheden

 

Urgentie en relevantie

Urgentie 

Als MKE student bij Fonty’s is er een urgentie. Vier keer tijdens de opleiding moeten wij onze visie op kunsteducatie formuleren. Is ook een deel van de andere masters kunsteducatie in Nederland (Amsterdam, ArtEZ..).

VUCA- en BANI-wereld → heel veel verandering, nood aan nieuwe visie op kunstonderwijs? Hoe help je kunsteducatoren hiervan bewust worden en gidsen hier doorheen? 


Relevantie

Eigen relevantie en ervaring eerst duiden (waarom vinden wij het moeilijk?)

Voor MKE studenten is het relevant (lees hierboven).

Een manier waarop leerkrachten/docenten hun visie en wat ze belangrijk vinden in kunsteducatie kunnen (her)ontdekken.

Relevantie in Vlaamse context: Switch van afzonderlijke kunstvakken (Muziek/Beeld) naar geïntegreerd vak “Artistieke Vorming”. Veel leraren in het werkveld zijn nog zoekende hoe ze dit vak willen geven en wat ze belangrijk vinden; er bestaat nog geen instrument dat hen kan helpen hierbij.

Bedenking: Moet er ook een component in het spel zijn die op kwaliteitsverhoging focust (cf. schoolkunst)?

Mogelijke bron om dit te ondersteunen: Artikel Tobias Frensen  - 2013

(https://www.lkca.nl/wp-content/uploads/2021/01/cultuur-plus-educatie-37.pdf)

    • Een opleiding tot kunsteducator kan dan ook geen stoomcursus zijn. De eerste voorwaarde voor een kwalitatieve opleiding is het bieden van de mogelijkheid tot ambachtelijke en inhoudelijke verdieping. De tweede conditie is het maken van vertaalslagen vanuit die persoonlijke verdieping.” (p. 71)
      “Een kunsteducator moet dus niet alleen interdisciplinair, maar ook crosssectoraal inzetbaar zijn.” (p. 72) 

    • Vanuit kernbegrip professionalisering van de kunsteducator (professionele identiteit van de kunsteducator) vertrekken & parallel trekken met professionalisering van de leraar → zie hoofdstuk 4 (https://www.onderwijsraad.nl/publicaties/adviezen/2013/03/07/leraar-zijn

    • Andere bronnen rond professionalisering kunsteducator: https://arteducators-prod.s3.amazonaws.com/documents/396/5a2f66f8-dd36-4605-9e6a-2b50de93a9bf.pdf?1452656279 

    • Kunnen we iets doen met de quote over authenticiteit uit “De leraar die de wolken meet” of “Mogen we nog verwonderd zijn?” → Wanneer een kunsteducator zichzelf inbrengt, gebeurt er iets…

    • Kan gebruikt worden als een bottom-up methode voor culturele instellingen om de visie van hun medewerkers deel te maken van de organisatie.

    • De meeste educatieve culturele instellingen hebben een visie, maar hoe ontwerpen zij hun visie? Kan dit spel hen ondersteunen en het gesprek verbreden/scaffolding?

    • Over visie en regeneratief onderwijs. Spel als een manier van blijven ontwikkelen ook bij instellingen als LLO, KUO en KVDO (niet KV-Diksmuide-Oostende)


Kort literatuur onderzoek


Bestaat er al een spel?


Mogelijke onderzoeksvragen:

  • Hoe kan je (toekomstige) kunsteducatoren aan de hand van spel begeleiden bij het ontwikkelen van hun kunsteducatieve visie?

  • Hoe kan serious gaming bijdragen aan de professionele identiteit van de kunsteducator? 

  • Hoe kan spel sterker geïntegreerd worden binnen kunsteducatieve opleidingen?

  • Wat brengt een spelelement extra in de picture (ipv coaching of reflectie) bij visieontwikkeling?

  • Wat kan een kunsteducatief spel voor kunsteducatoren betekenen op vlak van visie-ontwikkeling? 

  • Hoe kunnen we (beginnende) kunsteducatoren helpen om een eigen visie te ontwikkelen?


Experts

  • VIA University College - pedagogische spelontwikkeling

  • CIS Leuven - maker van educatieve spellen


Doelgroep brainstorm:

HBO

Kunsteducatieve opleiding (bachelor en master, 18+)

Hogescholen (studenten en docenten)

  • Internationale studenten (intercultureliteit)

(Kunst) leerkrachten/docenten in lager en middelbare scholen

DKO (deeltijds kunstonderwijs)

Musea medewerkers (educafief)

Cultuureducatief organisatie

Teaching artists

Kunstenaars (drama, muziek, beeldende kunst, dans, design, literatuur)

Kindergarten/opvoedster/orthopedagogiek

Generalist vs vakman


Vragen te stellen op vlak van onderzoeken:

Is dit spel de start van een mogelijk onderzoek?

Is het onderzoekbaar?

Is dit thema groot genoeg? Genoeg inhoud voor twee mensen?

Is het geen project?

Moet het onderzocht worden in een internationale context? (Nederland, België, Denemarken, Noord-Macedonia, Litouwen, Ierland)

  • Intercultureel thema of enkel de Nederlandse context?

Moet het bij verschillende doelgroepen onderzocht worden?

Wat met generalisten? Kunnen die ook iets hebben aan zo’n soort spel?

Wat is dan onze onderzoeksvraag?

Bestaat het spel al of iets gelijkaardig?


Bestaat er al literatuur rond visieontwikkeling bij kunsteducatoren?

Is een visie een deel van jouw vakmanschap?


Wat is de longevity van het spel? Wordt het te snel outdated op vlak van relevante quotes?

Kan er een digitale versie gemaakt worden? Of blijft het een fysiek spel?

Moet het kunstzinniger?

Kan het taalloos? 


Kaart typen - kunstzinnigheid / variatie in kaarten en niet enkel quotes

  • fysieke objecten in plaats van quotes


Zijn de quotes overbodig? Hebben we genoeg aan de vragen?


Wanneer is een quote kwalitatief goed genoeg?

  • interview met “relevante” mensen

  • interview met niet vakmensen


Wat is onze definitie van kunsteducatie, kunsteducatief spel, spel, kunst, educatie?


Ontwerpgericht onderzoek of artistic research?


Stakeholders bevragen (docenten, studenten, directeur). Wat hebben zij nodig om hun kunsteducatieve visie te ontdekken?


Ontwikkeling in kunsteducatieve visie op basis van het spel?


Het spel is niet af, alle vragen hierboven zijn een deel van de dataverzameling en ontwerpen van het spel. Momenteel hebben wij een mock up.


Reflectie:

Kernbegrippen als professionalisering van de kunsteducator en professionele identiteit bekijken. Literatuur uit die begrippen. Eventueel prallel trekken met professionalisering van leraar


Mogelijke onderzoeksvraag is: Hoe kan ik kunsteducators helpen om hun eigen visie te ontwikkelen? (door artistieke middelen, kunstzinnige opdrachten, gecoached kunstzinninge ontdekkingen...)


Zeker Uniarts in Helsinki contacteren als mogelijke experts. Hoe hebben zij hun visie ontwikkeld?


Verder lietartuur onderzoeken rond visieontwikkeling - liefst bij kunsteducatoren


Moet het spel kunstzinniger? Taalloos. Dat zou een interessante perspectief kunnen zijn. Kunnen wij fysieke objecten plaatsen in plaats van quotes?


Bewust zijn en opletten voor mijn difinitie van kern begrippen als "kunsteducatie", "visie ontwikkleing", "professionalisering", "kunsteducator" en "professionele identiteit".


Artistic research is mijn keuze voor het onderzoeken. Het artistieke laten doorstromen en het volledige onderzoek.

 

Stakeholders bevragen (docenten, studenten, directeur). Wat hebben zij nodig om hun kunsteducatieve visie te ontdekken?