Ik kreeg daarnaast tips om mijn onderzoek goed te structureren:
-
Formuleer vooraf duidelijke vragen voordat ik iemand ga interviewen.
-
Werk met creatieve werkvormen, bijvoorbeeld een visuele tool of metafoor zoals het ‘kloppende hart’, om gesprekken richting te geven.
-
Gebruik de bronnen en methodes die op Canvas beschikbaar zijn voor creatief onderzoek.
Vanaf blok twee heb ik Pauline als coach aangewezen gekregen. Samen met Marieke en Babbete hebben we om de week een coacing sessie waarin we vertellenn over ons project. Waar staan ik en hoe kan ik het beste weer verder. Dit zijn momenten van reflectie op je project en op de leeruitkomsten
Tijdens de tweede coaching sessie bespraken we de voortgang van mijn onderzoek naar AI. Ik vertelde dat het opstarten van gesprekken en afspraken meer tijd kostte dan verwacht, waardoor mijn proces wat trager verloopt dan gehoopt. Wel heb ik de actiepunten van de vorige sessie opgepakt: ik heb voorbeelden verzameld van projecten waarin AI op een maatschappelijke en duurzame manier wordt ingezet, zoals Emissary of Gaia en Anatomy of an AI System. Deze voorbeelden hielpen me om beter te begrijpen hoe AI kan bijdragen aan bewustwording, maar ook om de ethische en ecologische kant zichtbaar te maken.
Daarnaast heb ik podcasts van Veerle en HKU geluisterd en contact gelegd met Jonna, een alumnus die afstudeerde met creatieve technologie. Via mijn netwerk begin ik langzaam een web van mensen te vormen die zich met dit onderwerp bezighouden. De komende periode wil ik met hen in gesprek om meer inzicht te krijgen in de vraag: hoe kunnen we AI duurzamer gebruiken, en wat betekent dat eigenlijk?
In het gesprek werd duidelijk dat ik duurzaamheid nu vooral bekijk vanuit energie- en waterverbruik, maar dat het belangrijk is om het thema breder te benaderen. Ethiek, data, sociale impact en de vraag wanneer is het gerechtvaardigd om AI te gebruiken? horen daar ook bij. Mijn coache en medestudenetn benadrukten dat ik een completer beeld moet vormen van de verschillende dimensies van AI voordat ik kan inzoomen op mijn specifieke focus. We spraken ook over mijn behoefte om een creatievere onderzoeksvorm te ontwikkelen. Ik overweeg een interactieve game of tool te maken waarmee deelnemers keuzes kunnen maken en zo bewust worden van hun gebruik van AI.
In gesprek met Jonna
Om een beter beeld te krijgen van hoe ik mijn afstudeerjaar kan vormgeven, heb ik contact gezocht met Jonna, een alumni-student van Design for Change and Innovation die zich tijdens haar afstuderen ook heeft verdiept in creatieve technologie en AI. Haar onderzoek richtte zich op de relatie tussen technologie, kunst en ethiek, een richting die aansluit bij mijn eigen thema. Tijdens ons gesprek heeft ze over haar vierde jaar vertelt aan de hand van haar portfolio. Ik vond het waardevol om te zien hoe ze haar jaar had vormgeven en waar ze tegenaan was gelopen.
In ons gesprek had ze een paar stakeholders die intresant kunnen zijn om te benaderen voor eventule samenwerking.
Vervolg coaching Sessie 1
Als actiepunt heb ik voor mezelf drie voorbeelden verzameld waarin AI wordt ingezet als uitgangspunt om op een DCI-manier te onderzoeken hoe er met deze technologie gewerkt kan worden. Deze voorbeelden helpen mij om inspiratie op te doen en beter te begrijpen welke mogelijkheden AI biedt binnen een creatieve en maatschappelijke context.
Het eerste voorbeeld is Emissary of Gaia — een AI-bot die is gemaakt om als de stem van de oceaan te dienen. Door de oceaan een eigen stem te geven, kan zij zichzelf symbolisch verdedigen en wordt de gebruiker geconfronteerd met de urgentie van zorg voor onze natuurlijke omgeving. Het werk vergroot het bewustzijn over de waarde van de oceanen en laat zien hoe technologie kan bijdragen aan ecologisch bewustzijn.
Het tweede voorbeeld is Anatomy of an AI System, een onderzoeksproject van Vladan Joler en Kate Crawford. In dit werk onderzoeken zij de complete infrastructuur achter een AI-systeem — van de winning van grondstoffen tot de productie, distributie en verwerking van data. Het project maakt zichtbaar welke fysieke, economische en ecologische routes een apparaat aflegt voordat het een enkel AI-antwoord kan genereren. Daarmee onthult het de verborgen kosten van kunstmatige intelligentie en laat het zien hoe complex en verweven de technologische wereld werkelijk is.
Tot slot kreeg ik praktische tips om mijn proces inzichtelijker te maken:
-
Documenteer actiever: noteer inzichten uit podcasts, gesprekken en onderzoeken in Miro of een fysiek boekje.
-
Formuleer deelvragen: bijvoorbeeld over ecologische impact, ethiek, en persoonlijke motivatie bij AI-gebruik.
-
Breng structuur aan: gebruik visuals of een overzichtsboard om kennis en bevindingen te ordenen.
-
Werk richting een focuspunt: het doel is om een helder beeld te krijgen van de complexiteit van AI en daaruit mijn eigen invalshoek te kiezen.
Tijdens coachingsessie 4 stond de voorbereiding van de expositie centraal. Ik heb gedeeld waar ik op dit moment sta met mijn project en welke stappen ik aan het zetten ben richting de expo. Daarnaast heb ik het spel van Babette getest, wat ik als prettig en interessant heb ervaren om te doen. Tot slot heb ik bij Mariekes expositie meegedacht en de suggestie gedaan om te kijken naar extra belichting, bijvoorbeeld door spotjes te gebruiken die gericht op haar teksten schijnen, om de leesbaarheid en aandacht te versterken.
Setup:
is een medialab en platform dat zich inzet voor een technologie-kritische samenleving door middel van speculatief ontwerp en creatief onderzoek.
Tijdens deze sessie blikten we terug op de afgelopen 2 weken en bespraken we mijn voortgang in het onderzoek naar AI. Ik merk dat ik binnen de studie nog zoek naar overzicht en richting, wat soms voor veel stress zorgt. De afgelopen weken heb ik vooral gewerkt aan desktop research en het in kaart brengen van een ecosysteem van AI. Daarbij onderzocht ik wat AI is en maakte ik een stakeholder mapping om inzicht te krijgen in de betrokken partijen en hun rol binnen de AI wereld.
Vanuit deze analyse ben ik verder gaan kijken naar de ecologische, sociale, culturele en economische dimensies van AI, waarbij ik zowel de positieve als negatieve effecten heb uitgewerkt. Dit hielp me beter te begrijpen waar de grootste uitdagingen en kansen liggen. De komende periode wil ik contact leggen met een paar partijen en kijken waar mijn onderzoek kan aansluiten.
Een nieuw idee dat ontstond, is het ontwikkelen van interviewkaartjes over AI — vergelijkbaar met Jonna’s aanpak — om studenten en professionals te bevragen over hun houding tegenover AI. Dit kan leiden tot een video-interviewreeksof een fotografisch onderzoek waarin ik visueel vastleg hoe mensen AI ervaren en gebruiken.
Movisise:
is een landelijk kennisinstituut dat zich rich op sociale vraagstukken waaronder technologische vraagstukken.
Als laatste heb ik weer actiepunten voor mijzelf gemaakt waar ik mee aan de slag kamn gaan:
-
Tom van de Wetering (HKU, projectleider generatieve AI) benaderen voor een gesprek over AI in creatieve processen.
-
Eén à twee organisaties mailen/bellen die zich bezighouden met AI en creatieve technologie.
-
Een creatieve onderzoeksmethode uitvoeren zoals, de AI vraag kaartjes.
-
Inspiratie blijven opdoen door tentoonstellingen zoals die in het Nxt Museum te bezoeken en te analyseren hoe kunstenaars AI inzetten.
Actiepunten:
-
Gesprek met Jonna voeren en
inzichten verwerken.
-
Eerste deelvragen formuleren rond duurzaamheid en ethiek.
-
Start maken met het documenteren van mijn bevindingen (boekje/Miro).
-
Verkennen van een creatieve maakvorm om mijn onderzoeksvraag tastbaar te maken.
Om de coaching zo goed mogelijk te laten verlopen heb ik met mijn groepje afgesproken hoe we de coaching doorlopen. We beginnen met een check-in waar we uitspreken hoe we ons voelen en mentaal tegenaan lopen. Voor mij was dit vooral mijn nieuwe functie als floormanager bij CC Amstel theater, en hiermee een goed balans weten te houden met studie.
Daarna krijgt iedereen de beurt om 20 minuten over je eigen thema te vertellen waarna wij als groepje feedback geven. Ik had als thema AI gekozen maar wist nog niet duidelijk een pijnpunt vast te leggen waaruit ik kon werken. Vragen die naar voren kwamen waren: is het ethisch om AI te gebruiken voor kunst? en welke ecologische en maatschappelijke bezwaren spelen mee in het gebruik van AI? Daarbij kwamen onderwerpen als privacy, het gebruik van persoonlijke data door bedrijven en de schadelijke impact van AI op het milieu aan bod. Ook spraken we over persoonlijke motivatie: waarom kiezen mensen ervoor om AI wél of juist niet te gebruiken?
Actiepunten:
-
In de komende twee weken mijn eigen “kloppende hart” voor AI formuleren en visueel uitwerken.
-
Voorbereiden van gesprekken met docenten en HKU’ers met behulp van gerichte vragen.
-
Oriënteren in de bronnen op Canvas en mogelijke onderzoeksvormen verzamelen.
-
Blijven werken aan balans tussen werk en studie door vaste momenten voor reflectie en planning in te bouwen.
Stichting Toekomstbeeld der Techniek:
verkent hoe technologie de samenleving op de lange termijn beïnvloedt.
