Net als deze leeswijzer worden mijn twee leerdoelen voorafgegaan door een linosnede, gemaakt door mij en met mijzelf in de hoofdrol, met passende muziek en hier en daar een videofragment. Ik heb mijn portfolio assessment deze keer opgemaakt in research catalogue omdat ik dit programma beter wilde leren kennen.
De leeswijzer heeft een schreeuwende Maarten, met protestbord en gebalde vuist in de lucht. Noem het een boze Maarten. De muziek is van Rage against the Machine, Know your enemy (Rage against the machine, 1992). De tekst op het bord is, vrij vertaald, ‘verontwaardiging is geen argument’. Deze quote van Gandhi kreeg ik, samen met het boekje van Stéphane Hessel, Neem het niet! (Hessel, 2010/2011) als tip van Jan Schoolmeesters (J.Schoolmeesters, persoonlijke communicatie, 29-10-2025). Het ging na portfolio twee en in de midterm assessment over het feit dat ik boos ben, of boos over kom. Ik wil dat toch wel even verduidelijken want, hoewel ik de feedback snap, gaat het nu wel heel erg een eigen leven leiden. Wellicht ook door mijn uitspraken in de lessen die, zoals ik het zelf dan ook aanduid, wat zwart-wit zijn zoals de linosneden. In mijn carrière bij mijn huidige werkgever kreeg ik in het begin vaak de kritiek dat ik me vaker moest laten horen. Iedere keer als ik solliciteerde voor een zogenaamde LC of LD functie was dat de feedback. Wanneer ik het idee heb dat ik weet ‘hoe de hazen lopen’ dan pas laat ik mij gelden. Ik snap de tips van Jan Schoolmeesters dan ook. Laat je verontwaardiging gepaard gaan met (tegen)argumenten. Zo las ik dus het boek van Stéphane Hessel, een document waarin hij zijn visie over wat hij vindt dat er fout gaat in de wereld onderbouwt met de nodige argumenten. Activisme, maar wel met een duidelijke onderbouwing.
In leerdoel 2, opgebouwd rond mijn ontdekkingsreis binnen regeneratief onderwijs vind je bijvoorbeeld ook een mail van een ouder die deelnam aan een van mijn workshops voor mijn onderzoek. De mail geeft een goed beeld van hoe ik met argumenten dus iets teweeg heb gebracht. Datzelfde geldt ook voor het gesprek wat ik had met een architect in leerdoel 1, die mijn visie rond het onderzoek onderschreef. En dat ‘boze’, hierover zei Elsje van Leeuwen het volgende na mijn midtermgesprek; “Maak gebruik van het feit dat je nu in een omgeving zit waar het belang van kunsteducatie een gegeven is. Ga het gesprek aan vanuit die gedeelde waarde. Verrijk en verdiep: verdedigen is onnodig. Misschien zit daar het antwoord op hoe dat 'boos' weg te halen? In leerdoel twee ben ik dus aan het verdiepen. Ik wil binnen mijn school regeneratief onderwijs laten landen.
Leerdoel 1 krijgt een afbeelding van mijzelf in de rol van Mookie uit de film Do the right thing van Spike Lee (Lee, 1989) met daarbij muziek van Public Enemy’s Fight the power (Public Enemy, 1989). Kijkend naar de quote van Gandhi moest ik denken aan de film “Do the Right thing.” Een van mijn favoriete films en goed materiaal wat ik gebruik binnen mijn CKV-lessen. Gandhi kun je misschien wel vergelijken met Martin Luther King. “I have a dream” (King, 1963), vreedzame oplossingen. In de film wordt hij constant afgezet tegen Malcolm X, die misschien wel in de buurt van de “schreeuwende” Maarten komt. “By all means necessary” (Malcolm X, 1964), of een harde/ ongenuanceerde mening, wanneer nodig. Ik kreeg dus de feedback iets te doen met tegengeluiden, om nog meer stemmen aan het woord te laten, want zo kan mijn reflectieve ingesteldheid zeker nog versterkt worden, door tegenstemmen op een open en nieuwsgierige manier te beluisteren. In leerdoel 1 laat ik zien dat ik met die feedback aan de slag ben gegaan. Voor dit leerdoel ga ik gesprekken aan met wethouders en (beoogd) architect van ons nieuwe schoolgebouw. Echt wel andere geluiden, vooral binnen mijn onderzoek. Daarnaast volgde ik ook een workshop van Kunstloc: Lobby voor gemeentelijk cultuurbeleid. Uit de expert talk met Laura Sobral (persoonlijke communicatie) kreeg ik de tip om mijn netwerk in beeld te brengen. De workshop ging dus over je netwerk en vooral je netwerk binnen de politiek. Gezien de gesprekken die ik had en nog ga hebben deze periode, leek me dit een welkome aanvulling.
Leerdoel 2 gaat vooraf aan een linosnede van Maarten voor de klas, de leraar, in een klassensituatie waarin ik wijs naar een schoolbord met daarop een les uit een nummer van Arrested Development, Give a man a fish (Arrested development, 1992). “Give a man a fish and he’ll eat for a day, teach him how to fish and he’ll eat forever”. Hier ga ik in op de feedback hoe ik mijn persoonlijke leerroute verbind aan bredere kunsteducatieve discussies of maatschappelijke kaders. Door mijn onderzoek en een workshop in het programma van Mirjam van Tilburg vorig jaar ben ik in contact gekomen met regeneratief onderwijs. Iets waar ik meer en meer geïnteresseerd in ben geraakt. Ik wil een workshop geven aan mijn collega’s om af te tasten wat zij hier al van weten en hoe zij hierin staan. Hiervoor wil ik feedback ophalen bij een aantal experts en daarmee aan de slag gaan.
Na leerdoel 2 komt mijn herziene visie omdat ik dit het meest op zijn plek vind bij deze afbeelding. Hierin ben ik gaan onderzoeken of ik mijn visie ook kan duiden door alleen afbeeldingen te gebruiken die mijn kunstonderwijs de afgelopen jaren gedefinieerd hebben. Ik ben hiervoor het gesprek aangegaan met mijn peers en heb bij Carry van Bokhoven (C. van Bokhoven, persoonlijke communicatie, 12-12-2025) feedback gevraagd op mijn laatste visiedocument van portfolio twee. Elsje van Leeuwen gaf tijdens de midterm assessment al aan dat de foto’s te veel een resultaat aangaven en minder het proces. Hoe kwam leerling Maud tot het resultaat van de folly, wat ging eraan vooraf. Het woord ook in de zin; “Die haar, en dat vind ik ook belangrijk in kunsteducatie, trots maken!” Waarom voeg ik dat woord ook toe want ik vind dat “trots maken” wel heel belangrijk.
De boodschap van de linosnedes moet je zien als een ontwikkeling. Vanuit de feedback bleek dat ik soms “hard” was in mijn uitingen, meningen en om niet alleen met een meer open blik naar de feedback te kijken en te luisteren, maar zeker ook om nog meer stemmen aan het woord te laten. In deze kon mijn reflectieve ingesteldheid zeker nog versterkt worden door tegenstemmen op een open en nieuwsgierige manier te beluisteren. Dus afbeelding 1 is hard, schreeuwend (de feedback vanuit portfolio twee), afbeelding 2 is Maarten als Mookie die in de film ook twee kanten opgetrokken wordt. Hoe doe ik dan het juiste? (Maarten als Mookie die met de feedback en de “geluiden” aan de slag gaat). Je kunt Jan Schoolmeesters dan misschien wel zien als Da Mayor uit diezelfde film.
Da Mayor: “Always do the right thing,” (Lowe, 2015)
Afbeelding 3 is Maarten met een lach op zijn gezicht, doet wat hij het liefste doet. Het “boze”… daar is mee afgerekend. Achter zich gelaten en gericht op nieuwe inzichten en perspectieven die hij overbrengt op leerlingen, peers en collega’s.
Hieronder heb ik ook de feedback meegenomen van portfolio 2 ter verduidelijking van de keuzes die ik voor portfolio 3 gemaakt heb.
Feedback portfolio 2
1. Toch missen we ‘lef’, zeker in de vorm. Het valt op dat je, ondanks de diepgang, nog relatief sterk vasthoudt aan een tekstueel en klassiek portfolioformat. Juist jij zou kunnen onderzoeken hoe vorm en inhoud nog meer kunnen samenvallen. Denk aan beeld, ritme, structuur - je portfolio als educatief kunstwerk. Ook de slordigheden (documentnaam, niet werkende links) doen af aan je zorgvuldigheid. Laat je werk dus niet alleen spreken, maar ook vorm krijgen.
2. Tegelijkertijd ligt er nog een kans in de vertaalslag: hoe verbind je jouw persoonlijke leerroute aan bredere kunsteducatieve discussies of maatschappelijke kaders?(dit komt dan wel weer naar voren in het gesprek) Door jezelf niet alleen als docent, maar ook als deelnemer aan het actuele discours te positioneren, versterk je de reikwijdte van je werk.
3. We missen nog een heldere koppeling aan je competentie-ontwikkeling. Je zal een manier moeten zoeken om je persoonlijke leerproces nog sterker te koppelen aan wat er verwacht wordt van een master kunsteducatie.
4. We raden je aan om niet alleen met een meer open blik naar de feedback te kijken en te luisteren.
5. Je laat zien dat je een toegewijd, kritisch en reflectief professional bent. De volgende stap ligt in durven, wat betekenen jouw keuzes en visie voor het veld waarin je werkt? Durf je je perspectief ook maatschappelijk en artistiek te laten klinken?
